13 REASONS WHY


Netflix'in çıkarmış olduğu harika işlerden bir tanesi ile karşınızdayım. Bugün beni oldukça etkileyen bir dizinin yorumunu yapacağız. "13 Reasons Why"  Jay Asher'ın aynı isimli kitabından uyarlanmış olan dizi, bir bomba etkisi yarattı izleyicilerin üzerinde. Neden mi? Sanıyorum ana karakterin en başından ölü olduğu dizilere ve filmlere pek rastlamıyor oluşumuz en büyük nedenlerinden biri. Zira ana karakterimiz Hannah Baker hikayeye intihar eden genç bir kız olarak giriyor. Ve ilerleyen bölümlerde Hannah Baker'ın neden intihar ettiğini flashbacklerin de yardımı ile anlamaya çalışıyoruz. Kurgunun ana hatları ve yan hikayeler bu intiharın etrafında oluşuyor. Dolayısıyla intihara meyilli ya da intiharı bir seçenek olarak gören kişilerin diziyi izlemesini pek tavsiye etmiyorum. Aynı zamanda çok küçük yaştaki çocukların da izlemesini pek tavsiye etmem. Çünkü çoğu kişi tarafından intihara özendiriyor şeklinde bir eleştiri almış. Ben böyle bir durum olduğunu düşünmüyorum fakat yine de izlediğimiz ya da okuduğumuz kaynaklara dikkat etmek gerek.


Diziyi teknik açıdan eleştirecek olursak, dizi izleyenlerin de bileceği gibi, muhteşem çalışmaların bulunduğu bir dönemin içinde eksik kaldığını söyleyebilirim. Kesinlikle kötü değil fakat dediğim gibi görsellik ve sinematik bakımdan o kadar başarılı işler var ki bana yavan geldi. Bu nedenle ilgimi çeken tek şey oyunculuklar ve kurgusu. Sizlere de bu diziyi bu nedenle tavsiye ediyorum. 13 Reasons Why şu an bir sezondan oluşuyor. Fakat merak etmeyin ikinci sezonu için de onay almış durumda. Her bölümü yaklaşık 50 dakika sürüyor. Yanınıza yiyecek ve içecek bir şeyler almadan ekranın başına geçmeyin derim ben!


Gelelim dizinin çok bahsedildiği, övüldüğü üzerinde binlerce şey söylendiği konusuna... Hannah Baker lisede eğitim gören genç bir kız. Burada lise kavramına Amerikan kültürünü de eklemeniz gerekiyor. Anladığım kadarıyla Türkiye'deki liselerde yaşanan durumlar ile Amerika'daki liselerde yaşanan durumlar arasında büyük farklar var. Elbette ortak noktaları mevcut fakat karşılaşmadığımız ya da anlamadığımız çeşitliliklerin de olduğunu söylemekte fayda var. Diziyi izlerken bu pencereden bakmak gerekiyor. Peki, nedir bu farklılık? Dizinin ele almış olduğu konu liselerde gençler arasında yaşanan zorbalık... Birilerini aşağılamak, şiddet uygulamak, psikolojik baskı yapmak, tehdit etmek gibi insanı küçümseyen ve insana zarar veren davranış biçimlerinden bahsediyoruz yani. Bu tarz olaylara ne yazık ki hayatımızın farklı dönemlerinde şahit oluyoruz. Fakat kendi kişiliğimizi ve karakterimizi geliştirmeye çalıştığımız riskli bir dönemde bu olaylara denk gelmek yıkıcı etkiler oluşturabiliyor. Ergenlik döneminde, liselerde ya da ortaokullarda buna benzer zorbalıklara maruz kalan bireylerin psikolojik çöküntüler yaşadığı ve geleceğinde çeşitli sorunlarla karşılaştığı gözlemlediğimiz bir gerçek. 13 Reasons Why bütün insanların dikkatini sessiz kalınmış bu olaya çekiyor. Ülkemizde en azından ben böyle olaylarla karşı karşıya kalmadım. Fakat bu yapılmadığı anlamına gelmiyor. Dolayısıyla her ailenin ve her genç arkadaşın bu konuda dikkatli davranması gerekiyor. Dizinin en çok hoşuma giden kısmı da öğretici bir yanı olması. Ailelere ve genç yaştaki arkadaşlara karşı bir sürü güzel önermelere sahip. Bu nedenle bu diziyi her yaştaki insanın izlemesi gerektiğini düşünüyorum. İçinden birçok ders çıkarmak mevcut.


Hannah Baker lisede birçok zorbalığa uğruyor. Çeşitli kişiler tarafından hoşuna gitmeyen ve onun psikolojisini kötü etkileyen davranışlarla karşı karşıya kalıyor. Bu noktada en ufak zararsız bir kelimenin bile karşımızdaki insanı ne derece etkileyebileceğini görüyoruz. Ve bu gerçekten kendi içimizde büyük bir farkındalık yaratıyor. Söylediğimiz sözcüklere, farkında olmadan sergilediğimiz davranışlara daha çok dikkat etmemiz gerekiyor. 13 Reasons Why bunun gibi önemsiz görülen şeylerin altını kırmızı bir kalemle çiziyor diyebiliriz. Özellikle Hannah Baker'ın onu intihara götüren nedenleri ve insanları kaydetmesi ve bu kayıtları o kişilerin dinleyeceği bir düzenek yaratması bu durumun en güzel örneğidir. Hannah 13 ayrı kaset dolduruyor. Bu kasetlerin her birinde farklı bir kişiden ve onun yapmış olduğu şeyden bahsediyor. Ölmeden önce kaydetmiş olduğu bu kasetlerin yedeklerini ise güvendiği bir arkadaşına bırakıyor. Asıl kopyayı ise kasette birinci sırada yer alan kişiye postalıyor ve döngü böylece başlamış oluyor. Kasetlerin hepsini dinleyen kişiler sırayla kendilerinden sonraki kişiye bu kasetleri aktarması gerekiyor. Hannah eğer bu dengede bir sorun çıkarsa kasetlerin hukuki bir ortama ulaşacağıyla ilgili küçük bir uyarıda bulunuyor. Bu nedenle yaptıkları davranışlarının büyüklüğünden haberdar olmayan kişilerin masum bir kızın ölümüne sebep olduğunu öğrenmesi ile dizi ilginçleşmeye başlıyor. Kimileri bu gerçeği kaldıramazken kimileri yapmış olduğu kötülüğü saklamaya çalışıyor. Derken kasetler Hannah Baker'ın sevmiş olduğu adama Clay'e ulaşıyor.


Clay kasetlerin mantığını anladığında Hannah'a ne gibi bir kötülük yapmış olduğunu anlayamıyor. Neden onun ölümüne sebep olmuş olabileceğini çözemiyor. Fakat bu düşünce bile onu yıkmaya yetiyor. Zira Hannah'a karşı derin duygular besliyor. Dizi 13 bölümden oluştuğu için sırayla her bölümde o numaradaki kaseti işliyor. 11. bölüme geldiğimizde yani Clay'e ait olan kaseti izlediğimizde daha doğrusu ben izlediğimde gözümden birkaç damla yaş döküldüğünü itiraf etmeliyim. O sahneler, o replikler... Clay Hannah'ın kendisi yüzünden öldüğünü öğrendiğinde mahvoluyor ve Hannah'a yapılmış olanları sindiremiyor. Bu nedenle kendince adaleti sağlamaya çalışıyor ve işler iyice kızışıyor. Dizi yavaş fakat inanılmaz akıcı işleniyor. Özellikle Hannah'ın giderek yıkılan psikolojisini oldukça başarılı bir oyunculuk ile yansıtmışlar. Bu tarz ayrıntılar benim baya hoşuma gitti. Sonlara doğru zaten kaldıramayacağım kadar üzüldüm. O intihar sahnesi... Buna benzeyen olaylardan hemen etkilenen biri olarak gerçekten kötü hissettim. Kurgusu, oyunculuklar beni tatmin etti. Hikayesi çok hoşuma gitti ve bana dokunmayı başardı. Çünkü muhtemelen Hannah yerinde ben olsaydım aynı şeyleri yapar, aynı tepkileri gösterirdim. Hatta onun hissettiği gibi hissederdim. Gerçek hayata döndüğümüzde Hannah karakterinden aldığımız dersler ile daha dikkatli davranmalıyız diye düşünüyorum. Etrafımızdaki insanlara karşı olan tavırlarımızı sorgulamalıyız kendi içimizde. Kimin o an ne hissettiğini veya kendi içinde ne yaşadığını bilemeyiz. Dolayısıyla ağzımızdan çıkan sözlerin incitici ya da üzücü olmamasına özen göstermeliyiz. Ve elbette benim aklımda kalan ve ders aldığım en büyük kısım sevdiğimizi söylemekten, sarılmaktan kaçınmamak. Çünkü yarın bunun için çok geç olabilir. Ve söylemekten çekindiğimiz o sevgi sözcüğü bir hayat kurtarabilir.

Umarım bu diziye bir şans verirsiniz. Ben çok beğendim ve çok etkilendim. Benim için bu dizinin yeri artık çok ayrı. Özellikle Hannah Baker...

20 yorum

  1. Bu dizi her yerde karşıma çıkıyordu ama rastladığım en kapsamlı inceleme bu oldu. İzlemeyi bir düşüneceğim o halde.. :) Teşekkürler :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Son zamanlarda oldukça popüler olduğundan herkesin dilinde. Mutlaka bir göz at derim. :)

      Sil
  2. Eda merhaba, diziye ben de bayıldım. Soluksuz izledik diyebilirim. Hatta çoğu yerde hadi Clay bu kadar utangaç olma diyesim geldi.. Bence konunun ilerleyişi güzeldi, fakat Amerika'daki liselerde yaşananlar gerçekten çok ağır,filmlere konu olmuş olaylar...Sonu ile ilgili kafam karışık, acaba devam eder mi? Biraz yarım kaldı sanki, Bryce cezasını çekmeli !!!

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Ezgi, gerçekten çok güzel bir dizi. Ben de izlerken Clay'e çok kızdım. Dediğin gibi Amerika'da bu tarz şiddet içeren olaylar çokça yaşanıyormuş. Ben de izlediğim film ve dizilerden aşinayım. İkinci sezonda bütün soru işaretleri cevaplanacaktır. Sanıyorum daha heyecanlı ve intikam üzerine kurulu bölümler bizi bekliyor olacak.

      Sil
  3. Çok güzel yorumlar okuyorum bu dizi hakkında. Bir çok yerde de çıktı karşıma. Yorumları okudukça izlemeye karar verdim diyebilirim :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Diziye şans vermek lazım diye düşünüyorum. Konusu itibariyle insana çok şey katıyor.

      Sil
  4. Dizi benimde her yerde kaşıma çıkıyor ve kısa zamanda başlayacağım ben de detaylı inceleme için çok teşekkürleeer :))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çoğu kişinin diziyi beğenmiş olduğunu gördüm bu nedenle senin de hoşuna gitme olasılığı yüksek. En kısa zamanda izlemelisin :)

      Sil
  5. İki gün önce arkadaşımdan duydum bu diziyi. Çok sevmiş. Baktım. Teenager dizisi olunca az biraz geri durdum ama gerçekten çok övgü alıyor. Ve aslında 50 dk olması bir bölümün inanılmaz güzel bir şey. :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İlk bakışta ergen dizisiymiş gibi dursa da bundan çok daha fazlasını içerdiğini düşünüyorum. Uzun bölümler de film tadı veriyor adeta.

      Sil
  6. Clay'in kasetine daha gelmemistim, biraz spoiler oldu :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Tüh azıcık spoiler vermişim. Olsun yine de izlerken zevk alabilirsin.

      Sil
  7. güzel bir dizi arayan ben için harika bir seçeneğe benziyor

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kesinlikle göz atmalısın. Eğer dizi arıyorsan seni tatmin edecektir.

      Sil
  8. blogunuzu artık takibe aldım bende sizi davet ediyorum inşallah beni kırmazsınız :)

    Blog Sayfam: yolcumehmet.blogspot.com

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba, elbette ben de size uğrayacağım mutlaka.

      Sil
  9. Ben daha dün bitirdim.. Böyle bir dizi yok, muhteşem! En kısa sürede hazırlayacağım yazısını.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kesinlikle! Çok güzel bir dizi.

      Sil
  10. maşallah sahiden de ne detaylı yazmışsın yaaaa bravooo :)

    YanıtlaSil